KINH TẾ

Tái cơ cấu nông nghiệp để phát triển sản xuất bền vững

31/07/2018 15:10 CH

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Những chiếc máy gặt lúa thoăn thoắt trên những cánh đồng “thẳng cánh cò bay”, tiếng bà con nông dân nô nức trên những vựa chè xanh mơn mởn; mùa màng bội thu, bộ mặt nông thôn ngày càng khởi sắc, đời sống người dân ngày càng được cải thiện đã khẳng định những bước đi khá hiệu quả của Phú Thọ trong thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp những năm qua. Nhờ thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp, Phú Thọ đã từng bước khắc phục được tình trạng sản xuất manh mún, tạo điều kiện cho việc đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng, hình thành những vùng sản xuất tập trung, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa quy mô lớn. 


IMG-0474.1.jpg
Người dân xã Yên Kỳ, huyện Hạ Hòa đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật trong khâu thu hái chè
Nâng cao hiệu quả cạnh tranh, chất lượng và giá trị gia tăng cho nông sản
Là tỉnh có nhiều tiềm năng, thế mạnh phát triển một số cây, con chủ lực như: Lúa, chè, bưởi, rau xanh, chăn nuôi thủy sản, lợn, gà…, thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp trong những năm qua, cùng với việc ban hành các chính sách hỗ trợ, chương trình, dự án, quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp, tỉnh đã tập trung chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên cơ sở phát huy tối đa lợi thế, thế mạnh nông nghiệp của từng địa phương, đưa nhiều giống mới cho năng suất, chất lượng cao vào sản xuất, góp phần cải thiện, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Ông Trần Tú Anh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp giai đoạn hiện nay, tỉnh đã xác định các nhiệm vụ chính: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Tập trung chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng thâm canh giống mới có năng suất, chất lượng cao. Đặc biệt, phát triển các vùng sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ cao và các tiêu chuẩn an toàn vào sản xuất gắn với đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất, phát huy tối đa lợi thế, thế mạnh nông nghiệp của từng địa phương. Đây là nền tảng quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nông thôn, cải thiện mức sống của người dân nông thôn, xây dựng nông thôn mới bền vững.
Trên địa bàn tỉnh hiện đã mở rộng diện tích mô hình cánh đồng lớn trồng lúa, rau, ngô với tổng diện tích trên 26.000ha. Cơ cấu cây trồng có sự biến động theo hướng mở rộng diện tích gieo trồng các loại rau theo hướng an toàn. Trong từng loại cây trồng cũng có sự chuyển dịch phù hợp theo hướng nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm. Cơ cấu chăn nuôi cũng chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang chăn nuôi theo phương thức công nghiệp, bán công nghiệp, sản xuất hàng hóa quy mô lớn, chăn nuôi nông hộ an toàn và bền vững gắn với cải tạo đàn vật nuôi.
Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp được triển khai phù hợp với điều kiện sản xuất của từng vùng, gắn kết sản xuất giữa nông dân với doanh nghiệp thông qua hợp đồng tiêu thụ nông sản, bước đầu đã gắn trách nhiệm của các doanh nghiệp với người sản xuất. Từ liên kết, nông dân được tiếp nhận hỗ trợ về đầu tư, các biện pháp kỹ thuật, đầu ra ổn định, thu nhập từng bước được nâng lên; doanh nghiệp chủ động được nguyên liệu, mở rộng quy mô sản xuất, tăng năng lực cạnh tranh. Một số hình thức tổ chức liên kết sản xuất cho hiệu quả kinh tế cao như: Sản xuất chuối xuất khẩu ở Tam Nông; rau an toàn ở Lâm Thao, Cẩm Khê; liên kết bao tiêu bưởi Diễn, cam với Vineco tại Thanh Thủy; cung ứng thịt gà tại thành phố Việt Trì,...
Cùng với việc mở nhiều diện tích đưa nhiều giống mới vào sản xuất, tỉnh đã triển khai một loạt các giải pháp nhằm phát triển thương hiệu sản phẩm nông nghiệp gắn với đặc thù của địa phương. Năm 2017 là năm đầu tiên bưởi Chí Đám và bưởi Bằng Luân được thí điểm dán tem truy xuất nguồn gốc cho trên 20.000 quả bưởi của 50 hộ gia đình. Ngoài bưởi Đoan Hùng, tỉnh cũng chú trọng đầu tư xây dựng thương hiệu cho các nông sản thế mạnh, toàn tỉnh hiện có trên 10 sản phẩm, nhóm sản phẩm nông nghiệp đã được công nhận nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu hàng hóa, chỉ dẫn địa lý, điển hình như: Sơn đỏ Tam Nông, tương Dục Mỹ, chè xanh Chùa Tà, mỳ gạo Hùng Lô, lúa nếp gà gáy Mỹ Lung, thịt chua Thanh Sơn... Qua đó, giúp nâng cao giá trị sản phẩm nông sản của tỉnh, tăng sức cạnh tranh, tạo uy tín trên thị trường.
Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp
Phú Thọ có lợi thế về kết cấu hạ tầng giao thông thuận lợi, môi trường sinh thái tốt, quỹ đất dốc lớn có thể sản xuất hàng hóa tập trung hiệu quả. Đây là những yếu tố quan trọng để sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Trên cơ sở đó, tỉnh đã có những biện pháp đổi mới cơ chế, chính sách, tăng cường thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và đã phát huy hiệu quả tích cực, số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp liên tục tăng qua các năm.
Trong vòng 5 năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh đã có 42 doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp ở các lĩnh vực từ chăn nuôi, trồng trọt, thủy sản đến chế biến thức ăn gia súc, sơ chế sản phẩm.
Cùng với đó, Nghị quyết số 18 của Tỉnh ủy về dồn đổi ruộng đất ban hành đã được nhiều địa phương vận dụng, tạo điều kiện để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật, gắn chế biến với tiêu thụ.
-MG-9828.1.jpg
Mô hình nhà màng ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất của ông Nguyễn Hoàng Mạnh, xã Hương Nộn mang lại hiệu quả kinh tế cao
Ghi nhận tại huyện Tam Nông, khi bắt tay vào thực hiện Đề án tái cơ cấu nông nghiệp, Ban Thường vụ Huyện ủy đã tập trung chỉ đạo thực hiện việc dồn đổi ruộng đất, lấy đây là điểm tựa cho lãnh đạo, chỉ đạo phát triển nông nghiệp trên địa bàn theo hướng tập trung, sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao. Sau dồn đổi ruộng đất nhiều xã đã tích tụ được diện tích canh tác để hình thành các vùng chuyên canh, thâm canh trồng trọt ứng dụng công nghệ cao theo hướng sản xuất hàng hóa ở hầu hết các xã trong huyện.
Mô hình nhà màng của ông Nguyễn Hoàng Mạnh, xã Hương Nộn là một trong những mô hình điển hình về phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị ứng dụng công nghệ cao của tỉnh với diện tích 1.500m2 trồng các loại rau, củ quả
Ông Mạnh cho biết, trước đây gia đình sản xuất nông nghiệp theo phương thức canh tác truyền thống nhỏ lẻ, tự phát nên cho năng suất thấp, chất lượng không cao. Sau khi được tỉnh hỗ trợ xây dựng hệ thống nhà lưới, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất đã giúp chi phí về vật tư và công lao động giảm, năng suất cây trồng cao gấp 1,5 lần, chất lượng đồng đều. Việc canh tác trong nhà lưới không phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu giúp chủ động kế hoạch sản xuất, khắc phục tình trạng mất mùa vụ. Với mô hình này, mỗi năm có thể trồng ít nhất 3 vụ, sản lượng đạt khoảng từ 1,5 - 4 tấn rau, củ, quả/sào, đạt lợi nhuận từ 400 - 500 triệu đồng.
Ông Kiều Quốc Phong - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện cho biết: Sau dồn đổi đất nông nghiệp thành công đã tạo điều kiện để huyện quy hoạch cây trồng, vật nuôi có thế mạnh thành vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh, ứng dụng công nghệ cao. Đến nay, huyện đã hình thành vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với diện tích trên 100ha. Đây là cơ sở để huyện cơ cấu lại kinh tế đúng định hướng, giảm tỷ lệ song vẫn đảm bảo tăng giá trị sản xuất nông lâm nghiệp.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, hiện đã có 94 xã triển khai công tác dồn đổi ruộng đất, trong đó có 7 xã thuộc 4 huyện thực hiện xong, tạo cơ sở để hình thành các vùng sản xuất tập trung, vùng chuyên canh lúa, ngô và các loại cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao tại thị xã Phú Thọ và các huyện: Lâm Thao, Tam Nông, Thanh Sơn, Thanh Ba, Hạ Hòa, Thanh Thủy, Đoan Hùng.
Những kết quả trên đã khẳng định việc triển khai thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp trong những năm qua đã thực sự mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần đưa tỷ trọng kinh tế nông nghiệp của tỉnh năm 2017 chiếm 22% cơ cấu kinh tế của tỉnh; thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, bền vững theo hướng liên kết sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, chuyển dịch cơ cấu lao động nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới bền vững.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập càng ngày càng sâu rộng, các sản phẩm nông nghiệp của nước ta nói chung và tỉnh Phú Thọ nói riêng sẽ chịu sự cạnh tranh rất lớn của các sản phẩm nước ngoài. Chỉ khi thực hiện tốt tái cơ cấu nông nghiệp mới tạo ra sản phẩm đảm bảo chất lượng, có khả năng cạnh tranh cao, sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Theo ông Trần Tú Anh, để làm được điều đó phải từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Chính quyền địa phương, các cơ quan, đoàn thể phải tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức, định hướng cho người dân để thúc đẩy quá trình này. Thời gian tới, ngành Nông nghiệp sẽ tiếp tục tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo quyết liệt Quy hoạch phát triển nông, lâm nghiệp, thủy sản gắn với cơ cấu lại sản xuất, các kế hoạch đã được ban hành; tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để người dân chuyển đổi mục đích sử dụng đất; hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp, khuyến khích phát triển trang trại, gia trại tăng quy mô sản xuất. 
Bên cạnh đó, sẽ thường xuyên cập nhật thị trường và thực tiễn để định hướng sản xuất; tập trung phát triển nhanh các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn trên cơ sở phát huy lợi thế, thế mạnh đối với các sản phẩm chủ lực của từng địa phương; tăng cường sự liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, chế biến và tiêu thụ gắn với phát triển nhanh công nghiệp chế biến, bảo quản. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học, phát triển vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu sản phẩm nông sản, góp phần tăng sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường.
Lệ Thủy 
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)