KINH TẾ

Giải pháp cho xây dựng chuỗi liên kết nông sản an toàn

02/04/2019 08:39 SA

Xem cỡ chữ Email Print

Kỳ II: Giải pháp cho xây dựng chuỗi liên kết nông sản an toàn
Mặc dù đã đạt được những kết quả bước đầu trong xây dựng và tổ chức các chuỗi liên kết nông sản an toàn, tuy nhiên việc làm thế nào để tiếp tục nhân rộng, hình thành và phát triển các chuỗi liên kết một cách bền vững là một thách thức không nhỏ đối với ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các địa phương, nhất là các xã thuộc khu vực miền núi. Trên địa bàn tỉnh thời gian qua, một số địa phương, đơn vị đã mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi sản xuất, tích cực hỗ trợ HTX tham gia đầu tư, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm. 


rat3.jpg
Sản phẩm của HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Ngân Hà, xã Thanh Minh (thị xã Phú Thọ)
Từ mô hình điểm đến cách làm hay
Về Lâm Thao - một trong những địa phương có nhiều tiềm năng, thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Các mô hình kinh tế phát triển theo hình thức liên kết sản xuất như chuỗi rau an toàn Tứ Xã hay chuỗi cung ứng thịt lợn ở xã Sơn Vi là những mô hình nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân.
Ông Lê Đức Thắng - Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết: Hằng năm, ngân sách huyện bố trí từ 150 - 400 triệu đồng hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng vào sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm; quan tâm đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp. Cùng với đó, ưu tiên bố trí lồng ghép các nguồn kinh phí để hỗ trợ các HTX thực hiện mô hình liên kết sản xuất nông sản an toàn, thu hút, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.
Huyện cũng tích cực triển khai các hoạt động quảng bá, giới thiệu, hỗ trợ tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ cho hàng hóa nông sản thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, tham gia hội chợ, triển lãm. Theo hướng này, bước đầu hình thành thương hiệu cho một số sản phẩm có thế mạnh và liên kết tiêu thụ ổn định như: Gạo chất lượng cao J02 được HTX Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Lại liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân với sản lượng từ 400 - 600 tấn/năm. HTX Rau an toàn Tứ Xã ký kết hợp đồng tiêu thụ ổn định với 4 đơn vị lớn như: Hệ thống VinMart thuộc Tập đoàn Vingroup, hệ thống siêu thị Big C, hệ thống siêu thị Goldengate Việt Nam. Chăn nuôi thỏ được liên kết từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ với 100% sản lượng được ký kết bao tiêu.
Trong khi đó, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các chương trình nông nghiệp cận đô thị; tạo điều kiện cho các HTX, làng nghề, trang trại xây dựng nhãn hiệu hàng hóa, xây dựng được các quầy hàng giới thiệu sản phẩm nông sản an toàn là cách làm mà thị xã Phú Thọ ưu tiên triển khai nhằm quyết tâm đẩy mạnh liên kết sản xuất, thu hút doanh nghiệp, HTX tham gia đầu tư, liên kết sản xuất theo chuỗi trên địa bàn.
Ông Nguyễn Tiến Lâm - Phó Chủ tịch UBND thị xã Phú Thọ khẳng định: “Với việc lựa chọn 5 chương trình nông nghiệp trọng điểm phát triển một số sản phẩm có thế mạnh của địa phương như: cây hoa, cây ăn quả, sản xuất lương thực có hạt, thủy sản và chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá giới thiệu sản phẩm… đến nay thị xã đã hình thành được một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung; xây dựng 2 nhãn hiệu tập thể, 1 nhãn hiệu hàng hóa cho các HTX Sản xuất rau an toàn Trường Thịnh, HTX Sản xuất rau an toàn - hữu cơ Ngân Hà và HTX Sản xuất chè Phú Thịnh. Từ việc phát triển các sản phẩm có thế mạnh của địa phương, thị xã sẽ tạo điều kiện thuận lợi thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư, liên kết sản xuất theo chuỗi trên địa bàn”.
rat4.jpg
HTX Mỳ gạo Hùng Lô mỗi tháng cung cấp cho thị trường hơn 30 tấn mỳ
Đi theo hướng liên kết “bốn nhà”, việc đổi mới hình thức tổ chức sản xuất để phát triển thương hiệu và nâng cao tính cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường đã được HTX Mỳ gạo Hùng Lô chú trọng. Tháng 7/2017, sản phẩm mỳ gạo Hùng Lô chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Và đến nay, mỳ gạo Hùng Lô đã có mặt tại khắp các thị trường từ trong tỉnh, cho đến các tỉnh Hòa Bình, Điện Biên, Thanh Hóa, Hà Nội. Mỗi tháng HTX sản xuất chế biến được hơn 30 tấn mỳ cung cấp cho thị trường; doanh thu đạt khoảng 2,5 tỉ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động tại địa phương.
Ông Cao Đăng Duy - Giám đốc HTX Mỳ gạo Hùng Lô chia sẻ: Để được cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể và phát triển thương hiệu của sản phẩm mỳ gạo Hùng Lô, HTX đã phải huy động mọi nguồn lực, vận động và liên kết các thành viên trong HTX chung vốn đầu tư dây chuyền sản xuất mới, cải tiến về máy móc, kỹ thuật thay vì làm thủ công như trước đây; tổ chức sản xuất theo đúng qui trình về an toàn thực phẩm. Khi đóng gói bao bì, sản phẩm của các hộ sản xuất trong HTX đều phải sử dụng chung logo thương hiệu đã đăng ký để người tiêu dùng có thể truy xuất được nguồn gốc dễ dàng hơn, khẳng định thương hiệu của sản phẩm trên thị trường.
Ngoài sản phẩm mỳ gạo Hùng Lô, hiện nay ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thực hiện minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc điện tử đối với các sản phẩm bưởi Đoan Hùng, thịt chua Thanh Sơn, chè xanh Phú Thịnh, rau an toàn Tứ Xã của các đơn vị là: Công ty TNHH sản xuất và thương mại Trường FOODS, HTX rau an toàn Tứ Xã, HTX sản xuất và kinh doanh bưởi Bằng Luân, HTX sản xuất và kinh doanh bưởi Chí Đám, HTX chè Phú Thịnh.
Kết nối doanh nghiệp với HTX và nông dân
Phú Thọ là tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp hàng hóa. Hiện nay trên địa bàn tỉnh đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung như bưởi đặc sản Đoan Hùng, chè sản xuất theo qui trình an toàn tại Thanh Sơn và các sản phẩm chăn nuôi gia súc, gia cầm, cá lồng, rau an toàn tại thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và các huyện: Thanh Ba, Hạ Hòa, Tam Nông, Thanh Thủy.
Để phát huy tối đa các điều kiện lợi thế đó, Phú Thọ đang tiếp tục quan tâm phát triển các mô hình liên kết giữa doanh nghiệp với HTX và nông dân, tạo ra nông sản an toàn và giá trị cao, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch Xây dựng chuỗi cung cấp thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 - 2020. Trong đó, đến năm 2020, các huyện trên địa bàn tỉnh phải hình thành ít nhất 1 điểm kinh doanh thực phẩm nông lâm thủy sản an toàn; riêng thành phố Việt Trì và thị xã Phú Thọ hình thành 2 điểm phục vụ, đưa các sản phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm đến tay người tiêu dùng.
Dự kiến từ nay đến năm 2020, tỉnh sẽ huy động 27,7 tỉ đồng, trong đó ngân sách hỗ trợ 9 tỉ đồng để lựa chọn xây dựng chuỗi, tuyên truyền, đào tạo, tập huấn các chương trình quản lý chất lượng tiên tiến, giám sát chất lượng, xúc tiến thương mại, xây dựng nhãn hiệu, tem dán nhận diện và truy xuất sản phẩm chuỗi, xây dựng các cửa hàng giới thiệu và kinh doanh sản phẩm nông sản an toàn. Còn lại 18,7 tỉ đồng vốn đối ứng của người dân và doanh nghiệp tập trung đầu tư cơ sở vật chất, quảng bá sản phẩm và phát triển hoạt động các cơ sở tham gia chuỗi.
rat5.jpg
Dán tem truy xuất nguồn gốc bưởi đặc sản Đoan Hùng
Ông Từ Anh Sơn - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: Thời gian tới, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi thực phẩm an toàn. Tập trung phối hợp thực hiện dồn đổi, tích tụ ruộng đất, liên kết đất đai trong sản xuất nông nghiệp, hình thành các vùng chuyên canh, sản xuất hàng hóa tập trung. Đẩy mạnh thu hút nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nông thôn. Cùng với đó, chú trọng đổi mới hình thức tổ chức sản xuất; hỗ trợ các hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, quản lý chất lượng sản phẩm. Đồng thời, tập trung phát triển công nghiệp chế biến và ngành nghề nông thôn.
Để làm được điều này, các địa phương cần phải thực hiện tốt công tác quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp tập trung; phát triển các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên cơ sở xác định loại cây trồng cụ thể, quy mô sản xuất, phương thực tổ chức sản xuất phù hợp. Quan tâm đến việc xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm; thông tin về các chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và các địa chỉ kinh doanh sản phẩm an toàn được xác nhận để thiết lập liên kết với các cơ sở phân phối, tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt là chú trọng dán tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm để từ đó minh bạch thông tin, xây dựng thương hiệu vững chắc cho sản phẩm.
Tuy nhiên, để chuỗi liên kết nông sản an toàn thực sự phát huy hiệu quả, người sản xuất phải nêu cao tinh thần trách nhiệm trong sản xuất để tạo ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn, chất lượng. Các cấp, ngành, địa phương cũng cần đẩy mạnh quảng bá sản phẩm an toàn và đặc trưng của địa phương đến người tiêu dùng. Từ đó đưa các sản phẩm chủ lực của Phú Thọ có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và vươn ra thế giới.
 
Ông Lê Văn Thắng - Phó Giám đốc Công ty TNHH Minh Hiếu: Đẩy mạnh hoạt động kiểm soát, xử lý sản phẩm không an toàn
Tham gia chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn thịt lợn, chúng tôi phải thực hiện kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn giống có nguồn gốc, đạt tiêu chuẩn về trọng lượng, kích thước, chủng loại và chất lượng; tuân thủ qui trình chăn nuôi lợn thịt an toàn; khâu chế biến phải đảm bảo đủ điều kiện thiết bị... Vì vậy, chi phí cho đầu tư sản xuất cao, tốn nhiều thời gian, song sản phẩm lại dễ bị đánh đồng với các sản phẩm khác cùng loại trên thị trường. Điều này chưa tạo ra động lực khuyến khích phát triển sản xuất sản phẩm an toàn. Chính bởi vậy tôi cho rằng cơ quan chức năng cần phải đẩy mạnh các hoạt động kiểm soát, xử lý sản phẩm không an toàn, điều chỉnh hợp lý trong chính sách khuyến khích đầu tư vào sản xuất nông nghiệp an toàn.
Bà Bùi Thị Mão - Giám đốc Công ty TNHH chè Hoài Trung, huyện Thanh Ba: Sự hỗ trợ của tỉnh giúp doanh nghiệp có thêm động lực để mở rộng sản xuất, phát triển thị trường
Là một trong những đơn vị tham gia vào dự án chuỗi sản xuất và chế biến chè, đơn vị đã được tỉnh tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế; hỗ trợ mở rộng qui mô sản xuất, xúc tiến thị trường, kết nối giao thương. Từ đó đã giúp sản phẩm chè của công ty đến với các thị trường lớn trong và ngoài nước.
Chính sự đồng hành, hỗ trợ mạnh mẽ của tỉnh đã giúp cho chúng tôi có thêm động lực để tiếp tục mở rộng sản xuất, phát triển thị trường. Tuy nhiên, do giá thành sản xuất theo chuỗi khá cao nên tôi mong tỉnh cần đẩy mạnh quảng bá, tuyên truyền, giới thiệu để thay đổi nhận thức của người dân một cách mạnh mẽ hơn nữa.
Bà Nguyễn Thị Thuyết - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng chuyển giao khoa học và công nghệ Tây Bắc: Cần có các giải pháp cho đầu ra của sản phẩm
Để chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn phát huy hiệu quả hơn nữa thì cần tăng cường xúc tiến thương mại; kết nối tiêu thụ sản phẩm tại hệ thống siêu thị, nhà hàng, khách sạn trên địa bàn tỉnh; hỗ trợ tìm kiếm các kênh phân phối ngoài tỉnh...
Thực tế, thị trường tiêu thụ các sản phẩm chủ lực của tỉnh còn tương đối hẹp. Các Bộ, ngành liên quan cần quan tâm nghiên cứu các thông tin về tình hình thị trường trong nước cũng như xuất khẩu của các sản phẩm nông sản để định hướng, hỗ trợ các HTX, hộ sản xuất tham gia các chuỗi giá trị.
Liên Linh - Lệ Thủy
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)