CHÂN DUNG CUỘC SỐNG

Người “trả nợ” ân tình câu Xoan

08/04/2019 11:44 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Từ nhiều năm nay, hình ảnh người thanh niên với dáng người mảnh khảnh và nụ cười hiền, có giọng hát Xoan lúc mượt mà, trầm ấm, lúc thanh cao, vang vọng đã trở nên quen thuộc với nhiều khán giả trong các chương trình sự kiện giới thiệu, quảng bá về di sản Hát Xoan. Anh là Nguyễn Minh Tuấn ở phường Xoan Kim Đái, xã Kim Đức, thành phố Việt Trì - một trong những nghệ nhân Hát Xoan trẻ tuổi của tỉnh.


image002_43.jpg
Nghệ nhân Nguyễn Minh Tuấn (ngoài cùng bên trái) là gương mặt quen thuộc trong nhiều chương trình sự kiện giới thiệu, quảng bá về di sản Hát Xoan
Nguyễn Minh Tuấn sinh năm 1983 trong một gia đình thuần nông tại xã Kim Đức. Ngay từ nhỏ, Tuấn đã sớm bộc lộ năng khiếu ca hát. Tốt nghiệp THPT, anh vào làm công nhân tại Khu công nghiệp Thụy Vân, thành phố Việt Trì và tiếp tục nuôi dưỡng niềm đam mê ca hát của mình. Thời gian sau đó, vì hoàn cảnh khó khăn, anh xin nghỉ việc và trở về nhà gánh vác công việc gia đình. Đây cũng là khoảng thời gian anh bén duyên với những làn điệu Xoan mặn mà tình nghĩa.
Anh Tuấn chia sẻ: “Dù gia đình tôi không phải là gia đình có truyền thống Hát Xoan song có lẽ vì sinh ra trên mảnh đất là cái nôi của nghệ thuật ấy nên tôi nghĩ, cái duyên với Hát Xoan không sớm thì muộn cũng sẽ đến”.
Năm 2001, anh Tuấn bắt đầu tham gia hoạt động tại phường Xoan Kim Đái và  được các nghệ nhân cao tuổi dạy hát Xoan. Có sẵn năng khiếu, anh học hát Xoan khá nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn, anh đã nắm vững và trình diễn thuần thục các kỹ năng hát, múa, đánh trống các bài Xoan cổ ở cả 3 chặng hát.
Cảm nhận về Hát Xoan, anh bảo, cái hay của Hát Xoan là có sự kết hợp hài hòa, khéo léo, uyển chuyển giữa lời ca, tiếng hát và điệu múa. Ca từ giản dị, mộc mạc như chính cuộc sống đời thường của người dân lao động thuở xưa. Càng học và thực hành hát Xoan, anh lại càng thấm thía cái hay, cái đẹp trong từng lời ca và tình yêu với Hát Xoan cũng bắt đầu sinh sôi nảy nở từ đó.
Tình yêu ấy lớn dần lên qua mỗi lần anh hăng say luyện tập hay đứng trên sân khấu để trình diễn hát Xoan phục vụ đồng bào và du khách thập phương. Tình yêu ấy cũng lớn dần lên qua mỗi lần anh cất tiếng hát để xoa dịu những nhọc nhằn, khó khăn của cuộc sống. Anh Tuấn tâm sự: “Vì cuộc sống mưu sinh nên vợ tôi phải đi làm ăn xa, ở nhà chỉ có 3 bố con sớm tối bên nhau. Những lúc vui hay buồn, tôi lại ngân nga làn Xoan cổ và coi đó như liều thuốc tinh thần hữu ích, giúp tôi có thêm động lực để cố gắng”.
image004_31.jpg
Nghệ nhân Nguyễn Minh Tuấn say sưa với những làn điệu Xoan
Khi đã đam mê và gắn bó với Hát Xoan, anh Tuấn không chỉ tham gia trình diễn Hát Xoan phục vụ các nhiệm vụ, chương trình quảng bá di sản Hát Xoan của thành phố, của tỉnh và nhiều địa phương trong cả nước mà còn tích cực cùng với các thành viên trong phường Xoan Kim Đái tham gia các cuộc thi, hội diễn nghệ thuật trong, ngoài tỉnh và đạt nhiều giải cao.
Anh Tuấn cũng trực tiếp truyền dạy Hát Xoan cho cộng đồng và lớp nghệ nhân kế cận; đồng thời giảng dạy trong chương trình dạy Hát Xoan của Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh, các câu lạc bộ, lớp dạy Hát Xoan cho thiếu nhi vào dịp hè. Đến nay, số lượng học trò được anh truyền dạy và đào tạo đã lên tới hàng trăm người, trong đó nhiều người trở thành những hạt nhân văn hóa văn nghệ của địa phương. Bên cạnh đó, anh còn tích cực tham gia các hoạt động phục vụ công tác nghiên cứu và xây dựng hồ sơ Hát Xoan trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Dù kiệm lời khi nói về mình, thế nhưng khi nhìn nghệ nhân trẻ tuổi Nguyễn Minh Tuấn say sưa ngân vang những làn điệu Xoan, người ta dễ dàng cảm nhận được tâm huyết của anh dành cho một loại hình nghệ thuật đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của quê hương, của thế giới này lớn lao biết nhường nào. Gần 20 năm đã qua, những câu ca Xoan giờ đây là cái duyên, cái nợ gắn kết với cuộc đời của anh. Bởi thế, anh chỉ mong sao có thật nhiều sức khỏe để tiếp tục cống hiến lời ca, tiếng hát, góp phần gìn giữ, trao truyền di sản văn hóa của cha ông và đáp lại những ân tình của “Xoan”.
Thanh Hòa
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 1)