KINH TẾ

Tháo gỡ khó khăn để phát triển kinh tế tập thể

22/04/2019 16:47 CH

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả của kinh tế tập thể (KTTT), chất lượng hoạt động của các hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến rõ nét, khẳng định được chỗ đứng trong phát triển kinh tế hộ. Tuy vậy, sự phát triển của khu vực này vẫn gặp không ít khó khăn, vướng mắc đòi hỏi phải có những giải pháp tháo gỡ nhằm thúc đẩy khu vực KTTT phát triển.


-DSC5922.jpg
Việc thành lập HTX Mỳ gạo Hùng Lô đã tạo điều kiện cho sản phẩm có mặt trên thị trường trong và ngoài tỉnh
Nghị quyết Trung ương 5 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả của KTTT được triển khai đã khẳng định rõ vai trò quan trọng của loại hình kinh tế này đối với sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội. Cùng với đó, năm 2012 Luật HTX được ban hành trên cơ sở kế thừa, bổ sung một số điểm mới so với Luật HTX năm 2003 nhằm tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về mô hình quản lý, hoạt động, tạo tiền để để các HTX phát triển đa dạng, phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tiễn ở địa phương.
Từ khi Luật HTX năm 2012 có hiệu lực đến nay toàn tỉnh có 421 HTX thực hiện chuyển đổi theo mô hình kiểu mới từ đó làm thay đổi căn bản diện mạo của khu vực KTTT, nhất là các HTX ở nông thôn. Trong khi đó, tỉnh có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa nên các HTX kiểu mới sẽ là mô hình phù hợp nhất để khai thác tiềm năng của từng địa phương, tổ chức sản xuất kinh doanh có hiệu quả, làm thay đổi cung cách làm ăn của người nông dân và đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn.
Tính đến hết năm 2018, khu vực KTTT trên địa bàn tỉnh có 421 HTX đang hoạt động theo mô hình HTX kiểu mới và 1.429 tổ hợp tác, doanh thu bình quân đạt 2.127,3 triệu đồng/HTX, tăng 392,3% so với năm 2003; lợi nhuận bình quân đạt 152,9 triệu đồng/HTX, tăng 1.420% so với năm 2003. Tiền lương bình quân của lao động thường xuyên làm việc tại HTX là 32,6 triệu đồng/năm, trong khi đó năm 2003 mới chỉ đạt 1,2 triệu đồng/năm (tăng 2.720%). Trong đó, có 330 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, tăng 196 HTX so với năm 2003; thu hút trên 60.000 thành viên tham gia. Các HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp đã thể hiện rõ vai trò là cầu nối trong tiếp thu, hướng dẫn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, góp phần thực hiện có kết quả đề án tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.
Từ năm 2004, làng nghề chế biến thực phẩm Đoàn Kết (xã Hùng Lô, thành phố Việt Trì) được UBND tỉnh công nhận là làng nghề truyền thống chuyên sản xuất mỳ gạo. Tuy nhiên, sản phẩm của làng nghề chỉ bán ở các chợ vùng ven, ít được người tiêu dùng biết đến. Tháng 7/2016 HTX Mỳ gạo Hùng Lô được thành lập trên cơ sở từ làng nghề. Đây là nền tảng để đến tháng 7/2017, sản phẩm đã chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể “Mỳ gạo Hùng Lô”. Đến nay, mỳ gạo Hùng Lô đã có mặt trên thị trường trong và ngoài tỉnh. Riêng năm 2018, trung bình mỗi tháng HTX sản xuất trên 40 tấn mỳ gạo, doanh thu đạt khoảng 12,4 tỷ đồng/năm, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động tại địa phương.
Hay HTX Chăn nuôi gà An Phú, xã Địch Quả (huyện Thanh Sơn) thành lập năm 2016 với 24 thành viên. Hằng năm, HTX cung ứng 720 tấn thức ăn và 250.000 con gà giống cho thành viên. Hiện nay HTX đang tập trung xây dựng vùng chăn nuôi gà ri lai với quy mô trên 1,5 vạn con/lứa với phương thức nuôi gà thả vườn, cung cấp ra thị trường gà thịt đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm; doanh thu năm 2018 đạt gần 50 tỷ đồng.
htx_4.jpg
Năm 2018, HTX Chăn nuôi gà An Phú, xã Địch Quả có doanh thu đạt gần 50 tỷ đồng
Tuy nhiên, số HTX, tổ hợp tác hoạt động theo Luật HTX năm 2012 có hiệu quả như các mô hình trên chưa nhiều. Các HTX, tổ hợp tác đã có thay đổi trong tư duy sản xuất nhưng đến nay vẫn phát triển chưa xứng với tiềm năng. Việc xây dựng và nhân rộng mô hình HTX hoạt động sản xuất kinh doanh theo Luật HTX năm 2012 còn chuyển biến chậm. Doanh thu, lợi nhuận của nhiều HTX còn thấp, đa số các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp còn phụ thuộc nhiều vào nguồn kinh phí cấp bù thủy lợi phí, chậm tái cơ cấu hoạt động sản xuất, kinh doanh sang các lĩnh vực có hiệu quả kinh tế cao. Đa phần các HTX có quy mô nhỏ, vốn ít, công nghệ lạc hậu, đặc biệt là liên kết sản xuất, tiêu thụ còn ít. Sự chuyển biến về tư tưởng, phương thức hoạt động của HTX còn chậm, vẫn trông chờ nhiều vào sự hỗ trợ, tài trợ từ các chương trình, dự án của nhà nước. Một số HTX chưa xác định được sản phẩm hàng hóa chủ lực gắn với tiềm năng sẵn có của địa phương. Sản phẩm của một số HTX hầu hết chưa có nhãn hiệu, chưa có thương hiệu trên thị trường.
Một nguyên nhân nữa khiến cho HTX chậm phát triển là do các chính sách hỗ trợ của nhà nước chậm được cụ thể hóa, thiếu đồng bộ, một số chính sách liên quan đến đất đai, vay vốn còn khó áp dụng. Việc tích tụ ruộng đất để ưu tiên giao cho các HTX xây dựng mô hình sản xuất, kinh doanh gặp rất nhiều khó khăn.
Theo ông Nguyễn Thành Nam - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh: Để các HTX, tổ hợp tác hoạt động hiệu quả theo mô hình mới thì điều quan trọng nhất là việc thành lập và điều hành HTX phải theo đúng bản chất, các nguyên tắc và quy định của Luật HTX năm 2012. Bên cạnh đó, cần tiếp tục tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền phổ biến Luật HTX năm 2012, các chủ trương, chính sách về phát triển KTTT; làm cho mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu sâu sắc về HTX và Luật HTX. Hằng năm, chính quyền các cấp cần dành một khoản ngân sách địa phương thỏa đáng, để thực hiện các chính sách hỗ trợ cho phát triển KTTT. Đồng thời các địa phương cũng cần chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển đổi, thành lập mới các tổ hợp tác, trang trại, HTX và nhân rộng điển hình từ đó tiến tới thực hiện Đề án “Mỗi xã, phường 1 sản phẩm”.
Việc chuyển đổi sang hoạt động theo Luật HTX năm 2012 của các HTX là chủ trương đúng đắn nhằm góp phần đưa KTTT phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh sự hỗ trợ của nhà nước thì mỗi thành viên HTX cũng cần phải tự khắc phục những hạn chế của cách làm KTTT theo tư duy bao cấp. Có như vậy, HTX kiểu mới mới thực sự trở thành “đòn bẩy” trong phát triển kinh tế - xã hội.  
Nguyễn Liên
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)