VĂN HÓA - XÃ HỘI

25 năm thực hiện các mục tiêu về dân số và phát triển

09/07/2019 07:29 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - 25 năm qua, cùng với cả nước, tỉnh Phú Thọ đã nỗ lực thực hiện các mục tiêu dân số và phát triển theo Chương trình hành động Hội nghị quốc tế về dân số và phát triển (ICPD Cairo, 1994). Công tác sân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) đã đạt nhiều kết quả trên cả 4 mặt: Quy mô dân số, cơ cấu dân số, chất lượng dân số và phân bổ dân cư. Mức sinh được kìm hãm có hiệu quả, tỷ suất sinh đã giảm xuống còn 17.33%o, tỷ lệ tăng tự nhiên dân số 1.14%.


Cấp-thuỗc-miễn-phí-cho-đối-tượng-đồng-bào-dân-tộc-thiểu-số-trong-chiến-dịch-tại-xã-Đồng-Sơn-huyện-Tân-Sơn.JPG
Cấp thuốc tránh thai miễn phí cho đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Đồng Sơn, huyện Tân Sơn
Công tác DS-KHHGĐ được quan tâm và trở thành một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 25 năm qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành đồng bộ hệ thống các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ trong các giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội và được cụ thể hóa trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, cơ sở.
Cơ cấu dân số đã có sự thay đổi đáng kể, tỷ số phụ thuộc giảm mạnh. Hiện nay cứ trung bình hơn 2 người trong độ tuổi lao động chỉ có 1 người phụ thuộc. Với cơ cấu dân số lý tưởng đó, cùng với cả nước tỉnh Phú Thọ đã bước vào “kỷ nguyên của cơ cấu dân số vàng”. Số nhóm người trong độ tuổi lao động tăng tạo cơ hội về nguồn nhân lực để thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế, tạo cơ hội tốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Chất lượng dân số được nâng lên rõ rệt, tuổi thọ bình quân của người dân đạt trên 73 tuổi. Các chỉ số về chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS) có nhiều tiến bộ đáng kể, tình trạng sức khỏe bà mẹ, sức khỏe trẻ em được cải thiện. Tỷ số chết mẹ, tỷ suất chết trẻ em dưới 1 tuổi có xu hướng giảm và ở mức thấp, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi tiếp tục giảm. Từ năm 2011, ngành Dân số đã nỗ lực thực hiện các hoạt động nâng cao chất lượng dân số và đạt được nhiều kết quả khả quan. Đến nay, Đề án chẩn đoán trước sinh và sàng lọc sơ sinh được thực hiện tại 277 xã, phường, thị trấn trong tỉnh; chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ SKSS/KHHGĐ đến vùng có mức sinh cao và vùng khó khăn được đẩy mạnh; 100% trạm y tế xã đều được trang bị phương tiện kỹ thuật làm dịch vụ chăm sóc SKSS-KHHGĐ; 100% trạm y tế xã có nữ hộ sinh hoặc y sỹ sản nhi đã thực hiện được các dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ thông thường (đặt vòng, khám, chữa phụ khoa).
Mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng kể nhưng công tác DS-KHHGĐ ở tỉnh vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn thách thức cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số. Về quy mô dân số, Phú Thọ đứng thứ 19/63 tỉnh, thành phố có mật độ dân số cao hơn so với trung bình cả nước. Tỷ suất sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3 những năm qua đã giảm nhưng chưa vững chắc, trong những năm gần đây ở một số địa bàn trong tỉnh có dấu hiệu tăng trở lại. Với việc dân số đang bước vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng đi liền với cơ hội là những thách thức đặt ra rất lớn về việc làm và an sinh xã hội. Cùng với sự xuất hiện của cơ cấu dân số vàng, tỉnh Phú Thọ đã bước vào thời kỳ già hóa dân số, đặt ra những vấn đề chiến lược cho chăm sóc người cao tuổi ứng phó với tương lai gần của cơ cấu dân số già. Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh có xu hướng tăng; chất lượng dân số thông qua các chỉ báo nhân khẩu học và SKSS thấp nhất là về thể, trí lực của người dân hạn chế; tuổi thọ cao nhưng số năm sống khỏe mạnh thấp; tỷ lệ mắc các căn bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS, tỷ lệ nạo phá thai còn cao, chỉ số phát triển con người (HDI) của tỉnh mới đạt mức trung bình cả nước.
Trước những cơ hội, khó khăn và thách thức nêu trên, năm 2016 Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành các văn bản chuyển hướng chính sách dân số của tỉnh từ DS- KHHGĐ thuần túy sang dân số và phát triển để giải quyết toàn diện các vấn đề dân số cả về quy mô, cơ cấu, nâng cao chất lượng dân số và phân bổ dân cư. Đây là một bước  chuyển trọng tâm quan trọng của chính sách dân số nhằm mục tiêu: “Tiếp tục nỗ lực giảm mức sinh, tiến tới đạt và duy trì mức sinh thay thế, ổn định qui mô dân số ở mức hợp lý; giải quyết tốt những vấn đề về cơ cấu dân số, đặc biệt là giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; tận dụng cơ cấu dân số vàng; nâng cao chất lượng dân số cả về thể chất, trí tuệ và tinh thần, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh”.
Để thực hiện được chính sách mới với các mục tiêu đã đề ra, tỉnh đã đang và sẽ tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp của MTTQ, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội trong triển khai, tổ chức thực hiện. Đồng thời ban hành các nghị quyết, chương trình, đề án triển khai công tác dân số; lồng ghép các chỉ tiêu dân số và phát triển trong hoạch định chính sách và lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục, vận động để tăng cường sự ủng hộ của các cấp, các ngành, dư luận xã hội đối với công tác dân số. Có cách tiếp cận phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc điểm văn hóa vùng, miền; ưu tiên đối tượng khó tiếp cận, cặp vợ chồng đã sinh đủ 2 con, vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào công giáo, vùng dân tộc thiểu số. Nâng cao chất lượng dân số thông quan cung cấp các dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ; tập trung vào vùng khó khăn, vùng khó tiếp cận với các dịch vụ SKSS/KHHGĐ; công nhân khu công nghiệp... Phát triển các kỹ thuật, dịch vụ hỗ trợ sinh sản; xây dựng các mô hình cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng. Triển khai Đề án xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai và cung ứng dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ…
Tăng cường đầu tư, thu hút và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, đẩy mạnh xã hội hóa và hợp tác quốc tế trong công tác dân số; tranh thủ nguồn lực đầu tư từ trung ương, tăng mức đầu tư từ ngân sách địa phương; huy động sự đóng góp của nhân dân nhằm tăng cường nguồn lực cho công tác dân số. Nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước đối với công tác dân số; ổn định tổ chức bộ máy làm công tác dân số các cấp; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực cho cán bộ dân số các cấp; rà soát, nghiên cứu, bổ sung, ban hành chính sách của tỉnh về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Phối hợp nghiên cứu, đề xuất ban hành các chính sách nhằm tận dụng cơ cấu dân số vàng và ứng phó với quá trình già hóa dân số.

Nguyễn Việt Phương (Chi cục trưởng Chi cục Dân số-KHHGĐ tỉnh)

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)