VĂN HÓA - XÃ HỘI

Bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh

23/11/2019 07:18 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Tại buổi giám sát về kết quả thực hiện Nghị quyết số 179/2009/NQ-HĐND ngày 20/4/2009 của HĐND tỉnh về Quy hoạch phát triển văn hóa tỉnh Phú Thọ đến năm 2020, Bí thư Tỉnh ủy Bùi Minh Châu khẳng định: Phú Thọ là một trong số ít địa phương làm rất tốt công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống và nhận được sự đánh giá, ghi nhận của các tổ chức quốc tế, của lãnh đạo trung ương và các tỉnh bạn. Đó là minh chứng cho sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh trong việc đầu tư các nguồn lực phát triển văn hóa; sự nỗ lực không ngừng của các cấp, ngành và nhất là sự đồng thuận, trách nhiệm của người dân trong gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trên địa bàn tỉnh.


Xoan-4.jpg
Phú Thọ có một chiến lược đầu tư bài bản, có tính lâu dài để khôi phục, phát huy giá trị di sản Hát Xoan
Chính quyền quan tâm
Ông Nguyễn Đắc Thủy - Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch cho biết: Là đất phát tích, cội nguồn của dân tộc Việt Nam, Phú Thọ hiện còn lưu giữ rất nhiều di sản văn hóa (DSVH), nhất là các DSVH gắn với thời đại Hùng Vương. Xác định rõ tầm quan trọng của di sản văn hóa trong phát triển văn hóa nói riêng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung, những năm qua công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích, DSVH trên địa bàn đã được các cấp, các ngành quan tâm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Có thể nói, Phú Thọ là một trong những địa phương có quan điểm nhất quán, xuyên suốt trong công tác quy hoạch, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Điều đó được thể hiện bằng việc cấp ủy, chính quyền các cấp đã có nhiều chủ trương và chính sách phù hợp theo từng giai đoạn để tiếp sức cho công tác này.
UBND tỉnh đã tham mưu, chỉ đạo, phê duyệt nhiều đề án, dự án, văn bản quan trọng làm cơ sở pháp lý triển khai thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến phát triển sự nghiệp văn hóa của tỉnh như: Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Khu Di tích lịch sử Đền Hùng; đề án “Xây dựng thành phố Việt Trì trở thành thành phố lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam”; đề án kiểm kê, sưu tầm, bảo quản, trưng bày, tuyên truyền di sản văn hóa truyền thống điển hình của các dân tộc thiểu số Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2018 - 2020; xây dựng chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại “Hát Xoan Phú Thọ” giai đoạn 2018 - 2025… và nhiều văn bản khác. Đặc biệt, tỉnh đã quan tâm ban hành các chính sách phong tặng danh hiệu và vinh danh các nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú; đầu tư bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phục hồi các di tích; nghiên cứu bảo tồn, phục hồi các lễ hội văn hóa có giá trị… Những hành động thiết thực đó góp phần quan trọng trong triển khai thực hiện có hiệu quả công tác quản lý và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống bền vững.
Tính đến nay, trên địa bàn tỉnh hiện có 316 di tích lịch sử, văn hóa, danh thắng được xếp hạng (trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 7 di tích quốc gia, 242 di tích cấp tỉnh) và 369 lễ hội. Số lượng di tích được xếp hạng tăng lên đã đáp ứng nguyện vọng của nhân dân, là cơ sở quan trọng để bảo tồn không gian văn hóa nhằm gìn giữ các giá trị văn hóa phi vật thể. Đặc biệt, với sự nỗ lực của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, đã có nhiều di sản của Phú Thọ được vinh danh, được bạn bè trong và ngoài nước biết đến. Trong đó phải kể đến thành công trong xây dựng, bảo vệ hồ sơ khoa học và được UNESCO ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bên cạnh đó, tỉnh cũng nỗ lực xây dựng và bảo vệ thành công 6 hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia gồm: Lễ hội Trò Trám, Lễ hội Đào Xá, Lễ hội Tín ngưỡng thờ Mẫu Âu Cơ, Lễ hội Đền Lăng Sương, Nghi lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt và Lễ hội Đền Tam Giang.
Cap-sac.jpg
Nghi lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Để phát huy giá trị di sản văn hóa, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, tỉnh đã chú trọng, quan tâm tới công tác bảo tồn, trùng tu, tôn tạo di tích. Ngoài nguồn đầu tư từ ngân sách Nhà nước, tỉnh cũng tích cực thực hiện xã hội hóa trong hoạt động bảo vệ DSVH nhằm khơi dậy những tiềm năng, thu hút sự tham gia đóng góp của các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước. Tính đến nay, có 180/316 di tích đã xếp hạng được thực hiện tu bổ, tôn tạo. Đồng thời, tỉnh đã ban hành nhiều chính sách kết nối DSVH với phát triển du lịch cội nguồn. Qua đó, đã có nhiều hoạt động quảng bá, tôn vinh, phát huy giá trị của di sản thông qua du lịch, góp phần không nhỏ trong quảng bá giới thiệu DSVH cũng như trong bảo tồn, phát huy các giá trị DSVH vùng Đất Tổ. 
Cộng đồng ủng hộ
Có mặt tại Đình Tam Giang, phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì những ngày trung tuần tháng 11, chứng kiến cảnh người dân tự nguyện chung tay cùng chính quyền địa phương gìn giữ và phát huy giá trị DSVH mới cảm nhận rõ sự thay đổi lớn của người dân trong ý thức trách nhiệm tích cực tham gia thực hiện công tác bảo tồn DSVH.
IMG-3014.jpg
Bà Nguyễn Thị Ngọc, phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì tích cực tham gia gìn giữ, phát huy giá trị di sản Lễ hội Đền Tam Giang 
Gần 15 năm qua, bà Nguyễn Thị Ngọc, tổ 21, khu Mộ Thượng, phường Bạch Hạc đều tích cực tham gia các hoạt động chung của lễ hội như tham gia đội tế nữ, trông coi hương khói tại đền. Trong những ngày tổ chức lễ hội, bà còn động viên chị em hội phụ nữ, người dân trong khu góp sức, góp của cùng giúp Ban Tổ chức và chính quyền địa phương. “Là người con của quê hương Bạch Hạc nên Lễ hội truyền thống Đền Tam Giang có ý nghĩa tâm linh đặc biệt trong lòng chúng tôi, nhất là khi lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Chúng tôi đều nhận thức rất rõ phải có ý thức, trách nhiệm của mình trong việc chung tay gìn giữ di sản” - bà Ngọc chia sẻ.
Phó Chủ tịch UBND phường Bạch Hạc Nguyễn Lại Thế Hưng cho biết: Để gìn giữ và phát huy giá trị di sản Lễ hội Đền Tam Giang, trong những năm qua, chúng tôi đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong cộng đồng, qua đó không chỉ khơi lên niềm tự hào mà còn nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ, phát huy, quảng bá những giá trị của di sản. Bên cạnh đó, chúng tôi luôn quan tâm, tạo điều kiện để cộng đồng tham gia trực tiếp vào quá trình quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, để người dân phát huy vai trò là chủ thể sáng tạo ra di sản, đồng thời là chủ thể thực hành, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Làm cho dòng chảy di sản được khơi dòng, nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác, ngoài sự quan tâm tích cực của chính quyền địa phương còn có sự nâng niu, trân trọng, tham gia gìn giữ của cộng đồng. Trong đợt giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 179 của HĐND tỉnh ở một số địa phương vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Bùi Minh Châu đã nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo xuyên suốt: Lễ hội là của dân, do dân làm chủ thể, Nhà nước hỗ trợ trong quy hoạch, quản lý, hướng dẫn và tạo điều kiện để người dân tổ chức thực hiện. Công tác bảo tồn, phát huy các giá trị DSVH truyền thống gắn với quy mô, hình thức phù hợp, đặc biệt không chạy theo thành tích mà quan trọng là mang lại những lợi ích gì cho người dân.
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị DSVH trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã phát huy được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và đặc biệt huy động được đông đảo tầng lớp nhân dân tích cực tham gia. Tỉnh đã có những chủ trương, chính sách, biện pháp tích cực để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống bền vững với một tầm nhìn mới trong thời kỳ hội nhập và phát triển của đất nước.
Hương Giang
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)