Tin hoạt động
 
Đại biểu Quốc hội tỉnh tham gia thảo luận tại hội trường về Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

PhuthoPortal - Ngày 17/6, Quốc hội làm việc tại Hội trường thảo luận vào Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành phiên thảo luận. Tại hội trường, các đại biểu đã thảo luận làm rõ thêm một số nội dung.


ĐBQH Nguyễn Xuân Thủy tham gia phát biểu tại hội trường

 

Về việc mở rộng các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra: Đa số các đại biểu tán thành với phương án không mở rộng các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra như kiểm ngư, cơ quan thuế, Ủy ban chứng khoán nhà nước… bởi các lý do: Việc thu thập chứng cứ ban đầu, khám nghiệm hiện trường, khám xét, thu giữ, bảo vệ vật chứng, bảo vệ hiện trường là rất quan trọng có vai trò quyết định tính khách quan tạo lập chứng cứ trong hoạt động tố tụng nên cần phải có tính chuyên nghiệp cao và được đào tạo một cách bài bản. Việc mở rộng giao cho các cơ quan không chuyên trách, dễ dẫn đến sai sót, làm oan sai, vi phạm quyền con người và quyền công dân. Thực tế trong những năm qua các cơ quan được giao thực hiện một số hoạt động điều tra cũng mới tham gia điều tra, số lượng án còn rất ít so với số lượng các vụ án hình sự được điều tra, truy tố, xét xử hằng năm; mặt khác, các nhiệm vụ có liên quan đến kiểm ngư, thuế đã có các cơ quan cảnh sát biển, hải quan đảm nhận. Đối với Ủy ban chứng khoán nhà nước thì hầu hết có trụ sở ở các tỉnh, thành phố là trung tâm kinh tế - xã hội lớn mà nơi đó đã có nhiều các cơ quan điều tra hình sự. Bên cạnh đó, tổng kết Nghị quyết 49 của Trung ương về cải cách tư pháp và xem xét đề án đổi mới, sắp xếp tinh gọn cơ quan điều tra hình sự, Ban chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương đã đề xuất Bộ Chính trị và đã có Kết luận số 92 khẳng định giữ nguyên hệ thống các cơ quan điều tra chuyên trách trong công an, quân đội và kiểm sát như hiện nay. Sắp xếp tinh gọn đầu mối trong từng cơ quan, đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm, không chồng chéo nhiệm vụ, giữ nguyên quyền hạn và quy định rõ hơn nhiệm vụ thực hiện một số hoạt động điều tra của bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, hải quan và kiểm lâm, trong đó không có cơ quan kiểm ngư, cơ quan thuế và Ủy ban chứng khoán nhà nước.

 

Về việc mở rộng quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bào chữa: Các đại biểu cho rằng, việc mở rộng quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo thực chất là thực hiện các quyền hợp pháp của bị can, bị cáo đã được Hiến pháp và các luật chuyên ngành khác quy định. Đại biểu Nguyễn Xuân Thủy – Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ hoàn toàn tán thành với việc bổ sung mở rộng các quyền cho người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bào chữa đã được tiếp thu thể hiện trong dự thảo luật. Đây là sự thể chế hóa về tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong hoạt động tố tụng đã được Hiến pháp năm 2013 quy định. Các biện pháp trên nhằm đảm bảo tính dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan trong hoạt động tố tụng. Vừa ngăn chặn tình trạng bức cung, nhục hình trong hoạt động của các cơ quan tố tụng, nhất là cơ quan điều tra, đồng thời là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ, minh oan cho cán bộ điều tra viên khi bị xuyên tạc, vu khống và bôi nhọ.

 

Về trình tự xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa:Đại biểu Nguyễn Xuân Thủy cho rằng quy định tại dự luật vẫn chưa thể hiện được đầy đủ tinh thần cải cách tư pháp theo Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị, đó là coi trọng tranh tụng là khâu đột phá. Quy định tranh tụng theo dự luật (Điều 314) cơ bản vẫn là mô hình tố tụng lấy thẩm vấn là chính, không tranh tụng theo mô hình kết hợp thẩm vấn với tranh tụng, chưa coi tranh tụng là khâu đột phá trong hoạt động xét xử, do đó sẽ nảy sinh hạn chế như: Một là chưa quy định trình tự, thủ tục, phương pháp, quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng khi tranh tụng. Hai là chưa xác định rõ vị trí, vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của người chủ trì điều hành duy trì hoạt động tranh tụng tại phiên tòa, cả phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm. Ba là chưa thể hiện thực sự một các dân chủ, bình đẳng giữa các chủ thể tham gia tranh tụng, chỉ có các cơ quan tiến hành tố tụng mới có quyền thẩm vấn, còn bị cáo, người bào chữa chỉ có quyền trình bày các câu hỏi của cơ quan tiến hành tố tụng đặt ra. Vì vậy, đại biểu Nguyễn Xuân Thủy đề nghị dự thảo luật cần quy định rõ hơn địa vị pháp lý của những người tham gia tố tụng trong hoạt động tranh tụng tại phiên tòa, xác định rõ quy trình, nội dung, phương pháp tranh tụng, trao thêm quyền tranh tụng cho các bị cáo, người bào chữa, người có lợi ích liên quan. Theo đó, họ có quyền chất vấn, đặt câu hỏi về căn cứ buộc tội của các cơ quan tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng khác nhằm chứng minh tội phạm, xác định lỗi, trách nhiệm hình sự, áp dụng hình phạt, trách nhiệm vật chất đối với họ. Các cơ quan điều tra, truy tố và những người tiến hành tố tụng khác có trách nhiệm trả lời làm rõ các yêu cầu trước khi tòa án nghị sự và tuyên án.

 

Về giới hạn xét xử: Một số đại biểu đồng tình với quan điểm và không quy định cho tòa án được xử tội mới, nhất là các tội nặng hơn tội danh mà Viện kiểm sát truy tố. Bởi, mục đích của việc đặt ra giới hạn xét xử là nhằm đảm bảo quyền bào chữa của bị cáo. Để bảo đảm mục đích này các nước đều yêu cầu Viện kiểm sát phải chuyển cáo trạng truy tố cho bị cáo và dành cho bị cáo một thời gian nhất định để nghiên cứu các căn cứ, lý lẽ trong bản cáo trạng. Từ đó xây dựng lý lẽ, bào chữa của mình nhằm chống lại sự buộc tội. Còn tòa án có trách nhiệm phân xử lý lẽ của bên buộc tội là căn cứ hay lý lẽ của bên bị cáo có căn cứ. Nếu việc phát hiện và xét xử tội mới này thuộc giai đoạn phúc thẩm Tòa án nhân dân cấp cao sẽ dẫn đến những vi phạm sau đây: Thứ nhất, vi phạm các nguyên tắc xét xử hai cấp, vì Hội đồng cấp phúc thẩm thực hiện cả hai chức năng vừa sơ thẩm vừa phúc thẩm trong một phiên tòa. Thứ hai, vi phạm nguyên tắc xét xử phúc thẩm làm xấu đi tình trạng của bị cáo. Thứ ba, vi phạm Luật Tổ chức Tòa án nhân dân vừa ban hành vì Tòa án nhân dân cấp cao không có chức năng xét xử sơ thẩm. Do đó, đại biểu Nguyễn Xuân Thủy đề nghị giữ nguyên quy định tại Điều 196 của Bộ luật hiện hành. Trường hợp tòa án xét xử về tội khác bằng hoặc nhẹ hơn tội Viện kiểm sát đã truy tố, đề nghị bổ sung quy định phải bảo đảm quyền bào chưa cho bị cáo. Vì theo Hiến pháp khi chưa có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật, bị cáo vẫn là người chưa có tội, phải được bảo đảm quyền bào chữa ngay cả trong trường hợp tuyên xử họ về tội khác bằng hoặc nhẹ hơn.

 

Khổng Thủy


 In bài viết   Gửi phản hồi  Quay lại 
Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email  
Tiêu đề  
Nội dung  
File đính kèm