Văn hóa

Tục hỏi vợ của người Mường

05/06/2012 01:26 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Hôn nhân của người Mường vùng Phú Thọ biểu hiện đặc trưng văn hóa của dân tộc vùng Mường với những tập tục riêng biểu hiện thiết chế gia đình cũng như thiết chế xã hội của vùng Mường.


Bước đầu của cuộc hôn nhân là lễ dạm hỏi. Vì hôn nhân có vị trí quan trọng trong đời người nên người Mường rất thận trọng trong việc chọn người làm mối cho con em mình gọi là ông Mờ. Trước hết người ta chọn người hợp tuổi con trai và cô dâu trong tương lai. Đó là người hoạt bát, khá giả, vợ chồng song toàn có đủ con trai và con gái. Cặp vợ chồng sẽ gắn bó suốt đời với ông Mờ.Phải sống tết chết giỗ , nếu về sau vợ chồng bỏ nhau thì cô gái về ở nhà ông Mờ, không về ở nhà bố mẹ đẻ. Lần đầu chỉ có ông Mờ đến nhà cô gái và một người nhà đi theo sách túi cho ông Mờ. Trong túi có bốn cái bánh nếp, một gói cá gọi là nòm cá, hoặc một gói thịt gọi là nòm thịt, lần đầu ông Mờ chỉ bày tỏ nguyện vọng của nhà trai…. Nếu được chấp nhận mới làm bước tiếp theo.

Bước 1: Gọi là nòm một, ông mờ dẫn đi theo vài người dẫn đồ lễ đến nhà gái. Trong đó có ba đôi gà (sống+mái). Thịt hoặc cá cho 6 mâm cỗ, nhà gái cho mời ông bà chú bác gần gựa  đến ăn uống để báo cáo việc sẽ gả chồng cho con gái. Ông Mờ phải ngỏ lời thưa chuyện với nhà gái.

Sau đó ít ngày tổ chức nòm hai, lần này nhà trai phải gánh đến nhà gái một con lợn nhỡ (30kg) 1cong rượu (10 lít) 30 hoặc 40 bát gạo.

Nhà gái tổ chức ăn uống mời anh em bạn bè rộng hơn lễ nòm một.

Sau lễ nòm hai trai gái được đi lại giúp đỡ nhà vợ hay nhà chồng khi có công to việc lớn.

Trước lễ cưới, ông mờ cùng chú rể sách đến nhà gái một đôi gà để xin hỏi cưới và bàn bạc ngày giờ đón dâu, đó là lễ dạm hỏi ở xóm Dùng, xã Thạch Kiệt.

Ở làng Tân Phú lễ dạm gần như trên nhưng tùy theo nhà giàu hay nghèo mà ăn nòm to hay nhỏ, nòm to thì nhà trai phải đem sang nhà gái các thứ đều phải 40 : 40 kg thịt, 40 chai rượu, 40 kg gạo.

Bước hỏi cưới nhà trai phải gánh sang nhà gái 2 mâm thịt, 2 chai rượu, 2 con gà, 2 gói cơm nếp mỗi gói hơn 1kg gạo.

Phần nhiều ở các làng Mường Phú Thọ, trong bước nòm một còn gọi là nòm nhỏ, vài người nhà trai theo ông mờ xách đến nhà gái 2đôi gà, 4 chai rượu, 4 gói cơm nếp, 20 cái bánh nếp, 10 cơi trầu.

Bước nòm hai còn gọi là nom lớn, nhà trai phải cử người theo ông mờ xách đến nhà gái con lợn hai, ba mươi cân, một cong rượu, 20 cái bánh nếp, 100 lá trầu, buồng cau.

Trong lễ cưới hỏi nhà trai cũng phải có một con lợn nhỏ hơn, 1 đôi gà, một cong rượu, 20 bát gạo, 10 cơi trầu, cúng gia tiên xong nhà gái phân lễ cho ông mờ về thông báo cho nhà trai.

Các xã Mỹ Thuận, Đồng Sơn, Tân Sơn, Lai đồng… nhà trai phải làm 4 gánh bánh mật hoặc bánh gai kèm theo lợn đưa sang nhà gái trong lễ hỏi để nhà gái sau đó sẽ cho cô dâu vài sào ruộng về làm vốn riêng.

Người Mường phân biệt lễ dạm tiếng với lễ dạm hỏi, không có dạm tiếng thì không có các bước nòm nhỏ, nòm to.

Nguyễn Hữu Nhàn

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)