Niềm hạnh phúc của những người mẹ nhiễm HIV

PhuthoPortal - Lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong ba con đường chính lây truyền HIV/AIDS với nguy cơ là 25 - 40%. Tuy nhiên, nếu bà mẹ được chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả thì tỉ lệ lây truyền chỉ còn 2 - 6%, thậm chí là 0%. Do vậy, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong những giải pháp quan trọng góp phần giảm đáng kể tỷ lệ trẻ sinh ra bị lây nhiễm HIV từ mẹ.

Cán bộ Y tế xã Sông Lô tuyên truyền lợi ích của việc xét nghiệm HIV cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai (Ảnh chụp tháng 4/2021)

Nhận kết quả xét nghiệm HIV của con mình là âm tính, vợ chồng chị N.K.D. ở xã Sông Lô, thành phố Việt Trì ôm chặt lấy con nghẹn ngào xúc động. Được biết, 2 vợ chồng chị đều bị nhiễm HIV, do được điều trị kịp thời tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, cuộc sống của vợ chồng chị đã dần ổn định. Tuy nhiên, sau khi kết hôn 5 năm, anh chị vẫn chưa dám sinh con, dù rất mong mỏi có một đứa con như những cặp vợ chồng khác. Sau khi được bác sĩ khám, tư vấn, cuối năm 2019, vợ chồng anh chị quyết định mang thai và sinh con. Chị D đã khám thai đầy đủ và được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Còn cháu bé ngay sau khi sinh cũng được điều trị dự phòng từ lúc 6 tháng tuổi, được hướng dẫn không nuôi con bằng sữa mẹ. Giờ đây khi cháu đã 18 tháng tuổi, kết quả xét nghiệm huyết thanh âm tính với HIV đã khẳng định cháu hoàn toàn mạnh khoẻ, đây thực sự là niềm vui, niềm hạnh phúc của gia đình người nhiễm HIV như anh, chị.

Gặp chị N.T.H. ở xã Trưng Vương, thành phố Việt Trì, chúng tôi thấy niềm vui tràn ngập trong ánh mắt của người mẹ này khi đang vui chơi cùng cậu con trai hơn 1 tuổi kháu khỉnh của mình. Ít ai biết được người mẹ ấy đang mang trong mình căn bệnh thế kỷ HIV. Chị chia sẻ: “Ngay khi phát hiện mình mắc HIV năm 2017, tôi đã bắt đầu điều trị bằng phương pháp ARV, khi ấy tôi và chồng tôi không dám hy vọng sẽ có con, nhưng một đứa con, một đứa cháu luôn là niềm mong mỏi của cả gia đình. Sau đó tôi đã đem tâm tư, nguyện vọng này của mình chia sẻ với các anh chị ở Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, được các anh chị tư vấn và động viên nên chúng tôi đã quyết định sinh con. Trong suốt quá trình mang thai tôi luôn tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị mà cán bộ Trung tâm hướng dẫn vừa để giữ gìn cho bản thân vừa là giữ gìn cho con. Tôi đã sinh được một bé trai khỏe mạnh. 18 tháng sau, nhận kết quả con âm tính với HIV, cả gia đình tôi rất phấn khởi.”

Người bệnh nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh

Hướng tới mục tiêu loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con, trong những năm qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tập trung đẩy mạnh chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, với nhiều giải pháp toàn diện, đồng bộ và đã thu được những kết quả tích cực, góp phần giảm tỉ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con nói riêng và hạn chế tốc độ gia tăng nhiễm HIV mới nói chung tại tỉnh.

Năm 2020, toàn tỉnh có 22.515 phụ nữ mang thai được tư vấn xét nghiệm HIV, trong đo có 16.219 người xét nghiệm trong thời kỳ mang thai, 6.296 người xét nghiệm thời kỳ chuyển dạ. Trong tổng số phụ nữ được xét nghiệm HIV, không phát hiện trẻ nào lây truyền từ mẹ sang con. Trong năm 2020 đã có 7 phụ nữ nhiễm HIV mang thai và sinh con được điều trị dự phòng lây truyền đạt 100%. Những đứa trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV cũng được điều trị dự phòng và 100% trẻ đều khỏe mạnh, không bị lây nhiễm HIV. Đây là niềm hạnh phúc của những bà mẹ bị nhiễm HIV, giúp cho họ có thêm nghị lực để vượt qua mặc cảm bệnh tật, hy vọng vào tương lai cuộc sống.

Bác sĩ CKI Lương Đình Dụng - Trưởng Khoa phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được mục tiêu loại trừ trẻ nhiễm HIV từ mẹ nếu phụ nữ nhiễm HIV nhận được các can thiệp phù hợp và kịp thời. Do đó, phụ nữ nhiễm HIV và phụ nữ mang thai nhiễm HIV cần phải biết tình trạng nhiễm HIV của mình bằng cách tiếp cận sớm với tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện để được điều trị ARV kịp thời. Con của họ được điều trị bằng thuốc ARV và nuôi dưỡng phù hợp. Mặt khác, việc phụ nữ nhiễm HIV chủ động ở từng thời điểm mang thai để được can thiệp dự phòng toàn diện sẽ hạn chế tối đa những nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con và có thể sinh được đứa trẻ khỏe mạnh, không nhiễm HIV.

Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn có những phụ nữ mang thai chưa tiếp cận được dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Nguyên nhân chủ yếu là do họ thiếu thông tin, thiếu kiến thức về phòng, chống HIV/AIDS nói chung và dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con nói riêng nên chưa chủ động tìm kiếm dịch vụ. Sự kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS cũng là rào cản làm cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV ngại tiếp cận các dịch vụ hoặc tiếp cận ở giai đoạn muộn làm ảnh hưởng đến hiệu quả của can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

Tháng cao điểm Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2021 (từ ngày 1 - 30/6/2021) với chủ đề “Hướng tới loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2030” được tổ chức trên địa bàn tỉnh với các hoạt động truyền thông trên phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường các hình thức truyền thông trực tiếp và trên hệ thống mạng xã hội. Ngành Y tế tỉnh tiếp tục mở rộng độ bao phủ và nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe, tư vấn, đặc biệt là dịch vụ cung cấp bơm kim tiêm sạch và bao cao su cho các đối tượng nguy cơ cao; đẩy mạnh tư vấn xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai, mở rộng tư vấn xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai tại tuyến xã; đảm bảo cấp đủ test nhanh để xét nghiệm sớm HIV cho phụ nữ có thai và đối tượng có nguy cơ cao; đảm bảo phụ nữ mang thai nhiễm HIV được đồng thời chăm sóc thai nghén và điều trị bằng thuốc ARV.

Nỗ lực của ngành Y tế tỉnh cùng sự chung tay góp sức, cộng đồng trách nhiệm của cả xã hội sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng lây nhiễm HIV trong gia đình và cộng đồng; giúp ước mơ được làm mẹ của những phụ nữ mang thai nhiễm HIV trở thành hiện thực.

Thu Hương