Sửa đổi Luật Thống kê: Nâng cao chất lượng thông tin và hiệu quả công tác thống kê

PhuthoPortal - Luật Thống kê năm 2015 được thông qua tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XIII và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2016. Kể từ khi Luật Thống kê có hiệu lực, ngành Thống kê đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, nổi bật nhất là danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia đã kịp thời cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu đánh giá tình hình, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia ban hành kèm theo Luật Thống kê năm 2015 gồm 20 lĩnh vực với 186 chỉ tiêu. Tuy nhiên, sau 5 năm thực hiện, bên cạnh những kết quả tích cực cũng còn những hạn chế. Đặc biệt đứng trước những yêu cầu mới, danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia cần phải được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp để thực hiện tốt hơn Luật Thống kê.

Các điều tra viên thu thập thông tin tại cơ sở kinh doanh Hùng Thắm - số 1690, đường Hùng Vương, phường Nông Trang, thành phố Việt Trì (tháng 7/2021)

Tại Luật Thống kê năm 2015, danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia đã cập nhật gồm các chỉ tiêu thống kê: Kinh tế xanh, tăng trưởng xanh (24 chỉ tiêu); kinh tế tuần hoàn (5 chỉ tiêu); kinh tế bao trùm (7 chỉ tiêu); môi trường và biến đổi khí hậu (12 chỉ tiêu); liên kết vùng (có phân tổ theo vùng) (130 chỉ tiêu); liên quan đến trẻ em (11 chỉ tiêu). Những danh mục chỉ tiêu này cơ bản đáp ứng được yêu cầu đánh giá, dự báo tình hình, xây dựng kế hoạch, quy hoạch, chính sách quản lý điều hành phát triển kinh tế - xã hội; đáp ứng yêu cầu kiểm tra, giám sát thực hiện trong thời kỳ 2016 - 2020.

Bên cạnh những kết quả tích cực, danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia hiện hành còn có một số hạn chế như: thiếu tính khả thi trong thực tế, không phù hợp thực tiễn; nhiều chỉ tiêu chỉ dừng ở mức phản ánh thực trạng về dân số, lao động, việc làm, sản lượng (phản ánh về lượng)… của vùng mà rất khó phản ánh và đo lường mức độ phát triển kinh tế vùng.

Để khắc phục những hạn chế, bất cập đó và nâng cao hiệu quả thực hiện công tác thống kê, tại Tờ trình Quốc hội số 322/TTr-CP ngày 06/9/2021, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê với phạm vi điều chỉnh của Luật là chỉ sửa đổi, bổ sung Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia.

Điều tra viên nhập thông tin về dân số và nhà ở phục vụ cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 trên CAPI

Mục đích sửa đổi, bổ sung danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia nhằm tạo cơ sở pháp lý để thực hiện kịp thời việc thu thập, tổng hợp và bảo đảm số liệu thống kê phản ánh khách quan, chính xác, kịp thời, đầy đủ, thống nhất, phục vụ Đảng, Nhà nước trong hoạch định đường lối, chính sách và điều hành phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy sự tăng trưởng. Chỉ tiêu thống kê được sửa đổi, bổ sung bảo đảm cung cấp thông tin kinh tế - xã hội ở tầm vĩ mô (tầm quốc gia); phản ánh, đánh giá thực hiện các nội dung của Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030; chính sách về phát triển bền vững; cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tập trung vào các nhóm chuyển đổi số, kinh tế số; kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển kinh tế bao trùm; nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics; giới và bình đẳng giới; quan hệ hội nhập quốc tế, cam kết quốc tế của Việt Nam...

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến tại Thông báo số 155/TB-TTKQH ngày 20/9/2021 của Tổng Thư ký Quốc hội về Kết luận số 01 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp thứ 3, tháng 9/2021, Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung 3 nội dung lớn. Trong đó có đề xuất bổ sung quy trình biên soạn chỉ tiêu Tổng sản phẩm trong nước (GDP) và chỉ tiêu Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (GRDP); bổ sung quy định về việc định kỳ 5 năm rà soát về việc đánh giá lại quy mô GDP báo cáo Chính phủ, trình Quốc hội và cuối cùng là sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền công bố thông tin của người đứng đầu cơ quan thống kê cấp tỉnh đối với thông tin thống kê của chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh là phân tổ của chỉ tiêu thống kê quốc gia.

Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, các cơ quan, tổ chức, cá nhân ngày càng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong hoạt động thống kê theo quy định của pháp luật, Luật Thống kê và tích cực cung cấp thông tin trong việc triển khai, thực hiện các hoạt động thống kê cũng như chấp hành công tác điều tra, báo cáo thống kê trên địa bàn. Cùng với cả nước tỉnh Phú Thọ đã triển khai 3 cuộc tổng điều tra lớn đó là tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản năm 2016; tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019; tổng điều tra kinh tế và cơ sở hành chính năm 2021. Cả 3 cuộc tổng điều tra hoàn thành đúng tiến độ, đạt hiệu quả cao.

Bà Tạ Thị Thanh Nga (ngồi bên trái) - Điều tra viên phường Minh Phương (thành phố Việt Trì) cùng cán bộ Chi cục Thống kê thành phố Việt Trì rà soát thông tin các cơ sở kinh doanh phục vụ cuộc Tổng điều tra kinh tế và cơ sở hành chính năm 2021

Ông Nguyễn Hiền Minh - Quyền Cục trưởng Cục Thống kê tỉnh cho biết: Công tác thống kê nhà nước có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp các thông tin thống kê phục vụ các cơ quan nhà nước, các cấp, các ngành trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng nhu cầu thông tin thống kê của các tổ chức, cá nhân. Việc sửa đổi, bổ sung Phụ lục - Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia là rất cần thiết, xuất phát từ thực tiễn nhằm bảo đảm cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời phản ánh tình hình mới, bối cảnh mới phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cơ quan trung ương và địa phương. Đồng thời tạo cơ sở pháp lý để thu thập các chỉ tiêu thống kê quốc gia và xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã làm công cụ để quản lý điều hành của các cấp chính quyền.

“Thời gian tới, Cục Thống kê tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến Luật Thống kê và phổ biến thông tin thống kê. Từ đó, nâng cao nhận thức của người dân về mục đích, ý nghĩa, vai trò, vị trí quan trọng của công tác thống kê đối với nhiệm vụ quản lý phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương” - ông Nguyễn Hiền Minh cho biết thêm.

Liên Linh